Uitstel hoog-risico AI Act krijgt vorm: Raad en Parlement kiezen positie.

Het ging snel deze maand. Op 13 maart stelde de Raad van de EU zijn onderhandelingspositie over de Digital Omnibus on AI vast, en behield daarbij de kern van het Commissievoorstel uit november. Op 18 maart namen de parlementscommissies hun positie aan, en gisteren, 26 maart, bevestigde het voltallige Parlement die positie plenair.

Formeel is er nog geen wet: Raad en Parlement moeten met hun posities de onderhandeling in, en pas de uitkomst daarvan staat in het Publicatieblad. Dat beide wetgevers binnen twee weken positie kiezen en de kern van het voorstel daarbij overeind blijft, maakt de richting duidelijk. Duidelijk is alleen iets anders dan geldig: zolang er geen akkoord ligt, is 2 augustus 2026 de datum die in de wet staat. Wie plant, plant dus nog steeds op augustus en behandelt december 2027 als de meevaller die het pas is zodra hij er is.

De inzet van het voorstel is precies afgebakend: de verplichtingen voor standalone hoog-risico-AI uit Annex III schuiven van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. Annex III is de lijst met toepassingsdomeinen waarin AI als hoog-risico geldt, waaronder werving en selectie, kredietbeoordeling en toegang tot onderwijs.

Voor bedrijven die daadwerkelijk in die categorie vallen, gaat het om zestien maanden extra voorbereidingstijd op het zwaarste deel van de wet: risicobeheer, documentatie, menselijk toezicht, logging. Wie AI inzet bij de selectie van kandidaten en zich zorgen maakte over de deadline van augustus, krijgt lucht zodra de onderhandeling rond is. Lucht is alleen geen vrijstelling; dezelfde verplichtingen komen er gewoon aan, met een latere datum erop.

Belangrijker voor de meeste MKB-bedrijven is de lijst van wat níet in dit uitstel zit, want daar staat alles op wat een gemiddeld klein bedrijf werkelijk raakt.

• De verboden AI-praktijken (art. 5), van toepassing sinds februari 2025.
• De AI-geletterdheidsplicht (art. 4) voor elk bedrijf dat AI gebruikt, eveneens sinds februari 2025.
• De transparantie-eisen voor onder meer chatbots en AI-gegenereerde content, die volgens de bestaande kalender in augustus van kracht worden.

Wie het nieuws van deze maand samenvat als 'de AI Act is uitgesteld', trekt dus de verkeerde conclusie. Wat opschuift is het zwaarste regime, voor een specifieke categorie toepassingen. De brede, lichte verplichtingen die voor vrijwel iedereen gelden, lopen gewoon door.

Praktisch betekent dit voor de planning van een MKB-bedrijf: de basis blijft dit jaar. AI-gebruik geïnventariseerd, geletterdheid geregeld, en transparantie op orde waar klanten met AI praten of AI-content te zien krijgen. Dat werk stond al op de agenda en daar verandert deze maand niets aan.

Wat wel kan verschuiven is het hoog-risicodossier, voor wie dat heeft. De uitgebreide documentatie- en toezichtseisen voor bijvoorbeeld recruitment-AI krijgen naar alle waarschijnlijkheid tot december 2027 de tijd, en dat maakt ruimte om ze goed te doen in plaats van gehaast. Ruimte inplannen is alleen iets anders dan het werk stilleggen tot de onderhandeling klaar is. Mijn advies daarbij is onveranderd: gebruik de ruimte om het proces zelf op orde te brengen, want een hoog-risicotoepassing waarvan het onderliggende proces rammelt, wordt met zestien maanden extra papierwerk niet minder riskant. De volgorde blijft ook hier: eerst het proces, dan de verplichtingen eromheen.